Senior. Dieta i wsparcie suplementacyjne.

posłuchaj 🎧

lub przeczytaj 👓

Stary pies, stary kot- nie lubimy tego nazewnictwa także dlatego, że ten przymiotnik rozumiemy jako równię pochyłą i pachnie nieatrakcyjnie chorobą i śmiercią. No cóż…, każdy umrze, a to odchodzenie bywa dla nas, Opiekunów bardzo trudne. Czasem nie tylko ze względu na opiekę i czas jaki trzeba poświęcić staruszkowi, ale także z powodów emocjonalno-decyzyjnych; na ile Pupilowi beznadziejnie przedłużamy życie by nadal z nami był, a na ile faktycznie Ona/On chce żyć. O tym pisaliśmy we wpisie →o odchodzeniu, i jak bardzo to bywa skomplikowane.
Rozpatrując temat wieku mniej emocjonalnie, a bardziej badawczo: Nie należy arbitralnie stwierdzać kiedy zwierzak przestaje być dojrzały i wchodzi w wiek senioralny, ponieważ dodatkowych elementów decydujących o jego stanie jest bardzo wiele (gatunek, rasa, genetyka, choroby współistniejące, metabolizm i indywidualna fizjologia). Stąd wiek biologiczny nie jest wyznacznikiem momentu wejścia w określoną grupę, dlatego pojawiło się stopniowanie: senior  (powyżej 8-10 lat), super senior (powyżej 15 lat), geriatria (osobniki wymagające stałej opieki, wsparcia )

Zderzając się z powyższą, nieuchronną rzeczywistością, jak byśmy profesjonalnie tego nie ujmowali – czas spojrzeć na „tu i teraz”, kiedy widzimy że nasze zwierzątko nabywa co raz więcej ograniczeń i energia przygód odjeżdża 🚃 z peronu, na którym czeka nasz Pupil, nie zdążając wsiąść. Charakterystyczne, poza-chorobowe

objawy starzenia (CSG*):

• spowolnienie
• dezorientacja
• ochota na krótsze spacery
• przysiadywanie podczas ich trwania
• wąchanie zapachów staje się mechaniczne
• dłuższy czas wypoczynku i okresów snu wraz z wyłączeniem zainteresowania otoczeniem (słyszy i widzi, ale nie ma reakcji)
• mniejsze zainteresowanie otoczeniem, zabawkami i towarzystwem (ptaszki są za szybkie, zabawy w grupie przestały bawić)
• większa przymilność w stosunku do człowieka
• cechy charakteru stają się pastelowe, mało wyraziste
• rodzaj upartości, obojętności
• fizjologicznie; spada ilość bakterii w jelitach, a to powoduje podniesienie pH stolca i spadek odporności – senior cześciej choruje
• zaniżenie wartości BCS (body condition score) i MCS (musle condition score), czyli gorszy wygląd oraz spadek masy mięśniowej przy równoczesnym utrzymaniu albo zwiększeniu tkanki tłuszczowej (tu uwaga na tłuszcz trzewny , jaki nie jest zabezpieczeniem energetycznym, a mediatorem stanów zapalnych i wahań hormonalnych)
• niechęć, „zapominanie” ❗️o wodzie, gdzie odwodnienie powoduje systematyczne podtruwanie mitochondriów; obniżenie tlenu w tkankach, obojętność przeradzająca się w ograniczenie możliwości kognitywnych.

…czyli wszystko przygasa, co nie dzieje się nagle,  jak w chorobie. To proces, który najlepiej widzimy wspominając jaki nasz kociak czy psiak był rok temu w tym sezonie. Nie można na siłę zaklinać rzeczywistości, ponieważ to natura wyłącza biologiczne życiodajne guziki. Naciskamy w tym zdaniu celowo na naszą rolę, ponieważ część z nas,  Opiekunów się buntuje, kiedy dla naszego Pupila to totalnie zwyczajne; mości się w tych nowych realiach, nie myśląc o konsekwencjach, korzysta z każdego dnia jak zawsze. Natomiast my, znając przyszłość, nie godzimy się na nią, czasem szarpiemy się z nią. Niejednokrotnie za tą bezsilnością idzie zmuszanie Pupila, by był jak kiedyś. Taka sytuacja jest li tylko frustracją, której kochający Opiekun nie ma prawa przerzucać na staruszka.

Spróbuj być wdzięczny/a, że w tym wymagającym seniorskim wieku jesteście nadal razem.

To najważniejszy test oddania i wzajemnej akceptacji.

Jak pomóc seniorowi?

zakładając brak chorób, które dyskwalifikowałyby standardowe postępowanie:

• akceptacja długich godzin regeneracji i słabości związanych z nietrzymaniem moczu, mniejszą mobilnością
• atrakcyjność jedzenia możemy podnieść lekko go podgrzewając ( wzrasta intensywność zapachu)
• wyższa atencja związana z ewentualnym →bólem
• aktywność utrzymujemy zgodnie z rytmem i potrzebami
• nie rezygnujemy z czegoś, co zwierzak lubi i świetnie się po tym czuje tylko dlatego, że w tym wieku mu nie wypada 🙂
• USG najlepiej na zmianę z wynikami krwi i moczu co 6-7 miesięcy
• jedzenia →fastfoodowe , w tym →puszki nie są dobre dla nikogo, a szczególnie dla seniora.
• nie odchudzamy tylko żywimy jakościowo, co realizuje filozofia pokarmu o wysokiej gęstości odżywczej

 

Zanim przejdziemy do realizacji tytułowych punktów wsparcia, do znudzenia powtórzymy: nie ma dwóch tych samych osobników mimo, że reprezentują bardzo podobny, wydawałby się identyczny rys wieku i starzenia. →Suplementacja roślinna, która działa i nie jest zabawą- jest dobra tylko, by skorygować jakiś problem zdrowotny. Mikro i makroelementy podajemy bez przesady. Można prowadzić dziennik informacji zwrotnej, czy po 10 dniach widzimy jakiś jej plus (wygląd sierści, bardziej elastyczną skórę, zdrowe przytycie, poprawę możliwości kognitywnych,  mimo braku profesjonalizmu tego określenia – bywa pomocna ocena „błysku w oku”).
Z jedzeniem nic nie jest oczywiste, ponieważ po pierwsze senior może odmówić dopasowanego, nowego i przez to niepokojącego jedzenia. Cytując za dr Julie Churchill ¹/: rezultat jest taki, że żywienie dla starzejących się zwierząt z jakim mamy do czynienia na rynku karm [zgodne z FEDIAF czy AAFCO, albo WSAVA], nie koniecznie odzwierciedla ich potrzeby indywidualne”, do czego należałoby dodać naturalne obniżanie wchłanialności wartości odżywczych i ich absencji, a ostatecznie co przyspiesza proces starzenia i pojawianie się chorób.

🐶PiES SENiOR: dieta i suplementacja

staje się nim teoretycznie mając 8 lat, a współczynnikiem decydującym o tym, kiedy zaczyna się starzeć jest brak możliwości rozrodu i kolejny krok to spadek masy ciała ( i wspomnianej masy mięśniowej). Procentowo: 30% psów ma 7-11 lat, około 10% powyżej, czyli dożywa 12-15lat , gdzie ta ostatnia grupa zaczyna zaliczać w ostatnich latach tendencję wzrostową związaną z lepszą diagnostyką i leczeniem weterynaryjnym. Co ciekawe; tak znaczny wzrost możliwości nie przekłada się proporcjonalnie do oczekiwanych wyników zdrowotności i  przeżywalności (vs wyniki ludzkie).  Przyczyną śmierci psiaków są choroby i kłopoty ze spadkiem odporności i tu →nowotwory (20% psów dotykają one w wieku około 5 roku życia, a u psów 10-16 letnich to aż 50%), a poza tym nieprawidłowości krążeniowe, a także powikłania periodontyczne głownie będące pokłosiem suchej →karmy ekstrudowanej.
Dieta seniora winna być uboższa węglowodanowo, ponieważ podnoszą one współczynnik stanów zapalnych, w tym nowotworów. Na to miejsce powinny wejść warzywa i kalorycznie winno się wyrównywać olejami roślinnymi nierafinowanymi. →Białka jakościowe, i mimo spodku masy mięśniowej nie należy ich zwiększać w diecie (raczej zaakcentować witaminy B), ponieważ rośnie niebezpiecznie →azot. Spada poziom naturalnie wytwarzanej witaminy C – włączamy kwaśne owoce, które także regulują →pH moczu i zapobiegają zapaleniu pęcherza, powstawaniu kryształków →struwitowych, czy niekontrolowanemu popuszczaniu.
Suplementacja: witamina E, →witaminy B do przemian białkowych/→aminokwasowych, oleje →MCT, ALA (niskie dawki), NAC, →cynk, wspieranie wątroby i śledziony.

🐱KOT SENiOR: dieta i suplementacja

Wiek kotełów jest ostatnio imponująco wyższy w porównaniu do lat ’90, także z powodu wzrastającej ich liczby trzymanych w domach: 30% to 7 letnie kociaki, 20% ma 10lat, a 13% dożywa powyżej 12 lat. Starość objawia się słabą jakością futra, ograniczeniem ruchu i skoczności, utratą widzenia i wąchania, co skutkuje istotnymi zmianami w odżywianiu i zachowaniu, gdzie zaniechania dotyczą higieny i toalety. Głównym kocim problemem zdrowotnym są →choroby układu moczowego, paradontoza, kłopoty z układem trawiennym, →endokrynologia. Nowotwory nie są tu ujęte, ponieważ plasują się znacznie dalej w częstotliwości ich występowania, choć każdego roku statystyki ujawniają co raz to więcej przypadków.
W przeciwieństwie do psiaków, dla kotełki/kotełka seniora bardzo stresujące, i obniżające ich chęć do życia wraz ze spadkiem odporności, jest towarzystwo młodych, młodszych kotów, szczególnie tych nowo przybyłych.
Dieta: jedzenie komercyjne powoduje →alkaliczny skok wyniku moczu  (8pH) po 3ech godzinach, i drastyczny spadek korygowany przez organizm po 5tej godzinie- a żadna tkanka nie lubi chaosu i destabilizacji, więc ponownie zastanówmy się co robimy naszemu zwierzęciu dając →kibble?. Pokarm naturalny nie powoduje takich wahań i utrzymuje się na poziomie 6,6pH. To ważna obserwacja, gdy wiemy, że koty mają niebywale wrażliwy układ moczowy i jest to ich metaboliczna zgryzota i główna przyczyna ich odejścia. Bardzo zaskakujące jest kocie zapotrzebowanie kaloryczne, gdzie mając 10-12 lat spada o około 20% , ale szokująco u 13latka wzrasta! wraz ze wzrostem możliwości trawienia tłuszczy zwierzęcych i białka ²/, a my niestety o tym fakcie nie wiemy.
Suplementacja: witamina A (koty nie wytworzą, jak psy,  tej witaminy z karotenu), witamina E, głównie B12 i B3 ale i innych gdy nie istnieje jedzenie surowe, podobnie z  →pożądaniem wapnia i →witaminy D ( bo kot jej nie syntezuje ze słońca), do tego  l-karnityna i jak przez całe życie u kotów domowych – tauryna, →PUFA (czyli EPA i DHA z kapsułek omega3), aminokwasy siarkowe, SAMe.

 

Z powyższego widzimy, że kot senior i pies senior potrzebuje czegoś innego. Jednakże to są różnice podstawowe, gatunkowe, a istnieją jeszcze indywidualne. Dlatego nigdy nie zakładaj Drogi Opiekunie, że mimo iż miałeś kiedyś psiaka (kociaka), ten kolejny psiak (kociak)  będzie potrzebował dokładnie tego samego- to tylko doświadczenie a nie sztuczny wzorzec, albo kopia Poprzednika🖤. Bądź czujna/y, empatyczna/y, przyglądaj się🦋.

---

*/ Canine Geriatric System (CGS) określenie wprowadzone w 2022 roku przez grupę badawczą prowadzą przez min B.A.McKenzie

¹/ Julie Churchill (DVN, phD, DACVIM Nutrition), Nutrition Across the Aging Spectrum: Supporting Senior and Geriatric Dogs and Cats, article volume 13 issue 2, December 2025, Journal of Integrative Veterinary Therapies

²/ B.A. Hamper, C. Kirk, J.Bartges  Apparent nutrient digestibility of two raw Diets in domestic kittens, JFMS 2015