wszechstronny cynk dla psa i kota

posłuchaj 🎧

lub przeczytaj 👓

 

Świadomość i funkcja tego mikroelementu stała się namacalna dopiero po 1986 roku. Choć to zaskakujące, wiąże się z czasem osiągnięć  na DNA, ponieważ cynk jest kofaktorem (łącznikiem i wyłącznikiem) genetycznej replikacji, procesów namnażania nowych struktur białkowych. Prawdopodobnie każdy słyszał o cynku jako wsparciu odporności, głównie w infekcjach wirusowych, gdzie przyspiesza on proces zdrowienia (wzmożenie produkcji cytokin prozapalnych) i równolegle blokuje dostęp wirusów do tkanek i ich powielanie, dezaktywuje komórki zaatakowane, które stają się obciążeniem dla organizmu przez swoją nieużyteczność

na co komu CYNK?

• w chorobach układu pokarmowego z uszkodzeniami śluzówek, tkanek ponieważ wspomaga ich odbudowę
• niechęć do jedzenia, →wybrzydzanie, u kotów →brak smakowania
• niezdrowo wyglądająca sierść, skóra, pazury
• spadki odporności wraz z pobudzeniem alergicznym
• radio- i chemio- terapia
• planowany rozród
• dla wszystkich Pupilów, które borykają się z objawami niedoboru tego pierwiastka, o czym piszemy szczegółowo poniżej

Absolutnie niezbędny, kompletnie pomijany zarówno w zoodiagnostyce, jak i wiedzy klinicznej. Więc nie liczmy, Drodzy Opiekunowie, że ktoś w gabinecie, w tym zakresie podpowie coś lub wydedukuje. Ba! okazać się może, że ilość cynku jest na właściwym poziomie, ale dostępność jest zablokowana przez kadm – jeden z metali ciężkich (ale to już faktycznie wiedza🧙🏻‍♀️ tajemna, poza schematem).  Pozbywa się go organizm, czasem niechcący, gdy nie ma sprzyjających okoliczności – jak w przypadku witamin B, miedzi, manganu – czyli głównie z moczem (zbyt duże jego wydalanie ta drogą = niski poziom cynku w surowicy)
❗️Jednak nie oznacza to bezkrytycznej suplementacji, ponieważ podobnie jak selen – w nadmiarze sprzyja nowotworzeniu, a w przypadku braku – także sprzyja nowotworzeniu🙀

Biodostępność, czyli te sprzyjające okoliczności wykorzystania tytułowego mikroelementu, są podobne do →B12, czyli przyswajanie dość skomplikowane; muszą się wszystkie wymagane elementy pojawić, by cynk został wchłonięty na poziomie jelit i przekazany do krwiobiegu, a kolejno poprzez żyłę wrotną, gdzie ośrodkiem staje się wątroba, i ona wysyła ten pierwiastek do komórek. Jakie zaburzenia wpływają na jego absorbcję i właściwe wykorzystanie sugeruje już powyższe zdanie, ale podsumujmy co

nie sprzyja wchłanianiu:

• pokiereszowana śluzówka jelit, naruszenie kosmków/krypt idące w parze z nieszczelnościami i nadżerkami, co może mieć →wiele źródeł
• zbyt zasadowe środowisko w żołądku  (→źle podawane enzymy), gdy pokarm gnije, co wypływa z także z dalszej nieprawidłowości →”złotej trójcy’ i wytwarzanych soków; trzustkowego, żółciowego)
• niesprawna, otłuszczona →wątroba niezauważalnie wkradająca się jej destabilizacja oraz
• jej zaawansowana choroba i rozpad hepatocytów (ponieważ w nich przechowuje się cynk)
• aktywne i zanikowe zapalenie →żołądka, a także polekowe (leki IPP)
• leki hormonalne oraz antybiotyki, NLPZ i inne p/ bólowe, IPP, sterydoterapia (dlatego odstęp suplementacyjny  lek/cynk ok 2 godziny)
• faza kataboliczna lub niestabilność odżywcza (chudnięcie, tycie, przemijająca niechęć do jedzenia u psów, a u kotów brak zainteresowania nim), która towarzyszy problemom metabolicznym (ponieważ mięśnie przechowują cynku najwięcej, kolejno kości oraz narządy: wątroba, mózg, trzustka, śledziona, nerki – występują istotne braki tego mikroelementu)
• żywność fast food’owa, którą są →chrupki (nie ma jakościowego cynku, a piki glikemiczne powodują dezinformację na poziomie wydzielania insuliny/glukagonu i odżywiania)
• zanieczyszczania metalami ciężkimi; głównie wspomniany – kadm  który konkuruje, „podpina się” zamiast cynku ( jak →glifosat pod glicynę niszcząc nabłonek) albo przesada w podawaniu oleju z ryb morskich (zagrożeniem staje się rtęć)
• wysoki kwas fitynowy (wypłukiwanie pierwiastka) z powodu spożycia zbyt dużych ilości soi, grochu, kukurydzy, zbóż
• →wysoka histamina = niska kwercetyna, a właściwie jej absencja w przetworzonym jedzeniu, przekładają się na utrzymujące się reakcje alergiczne powodujące uszkodzenia śluzówek układ pokarmowego
• niski poziom albumin (wtórnie, z powodu pierwotnego braku cynku)

wskaźniki absencji cynku/objawy niedoboru:

• niski poziom erytrocytów, uszkodzenie czerwonych płytek
• wstręt do jedzenia; głównie pojawiający się u kotów (utrata zapachu, węchu z poziomu neuro) i tak zwany głód węglowodanowy, a u kotów nieuświadomiony ponieważ →nie odczuwają smaku słodkiego
• wszystkie problemy dermatologiczne (zła kondycja sierści, sucha skóra, hot-spoty, pękające czy łamliwe pazury), niegojenie ran
• choroby autoagresywne oraz nawracające infekcje
• w konsekwencji wysokie ↑CRP,
• niskie ↓AP (problem tkankowy lub mięśniowy, co łączy się z „rozleniwieniem” jelit i zaleganiem pokarmu)
• suczki nie mogące zajść w ciążę, niska waga szczeniaków, nieprzybieranie na wadze
• zaburzenia komórkowe (tężyczka, drżenia) te efekty nie tyle braku cynku, co towarzyszących mu przyjaznych makroelementów (Mg, Ca)  i →witaminy B6
• objawy neurologiczne, gdyż jest kofaktorem produkcji melatoniny, serotoniny, dopaminy, →GABA
• zespół suchego oka i innych śluzówek, w tym brzydki zapach z pyska i
• nawracający kamień na zębach stający się wynikową braku nawilżenia, śluzówki są jak pustynia, a ten efekt jest podbijany serwowanym suchym pokarmem
• postępująca ślepota dość szybko na przestrzeni czasu, łączy się także z brakiem wit A i tu oczywiście pośrednio z wątrobą, ale i tarczycą
• niskie →hormony tarczycy. Tu wpisuje się ponownie wspomniany powyżej narząd, który realizuje gospodarkę fosforanowo-wapniową, czyli; towarzyszy często niedobór wapnia, co w sposób nieoczywisty, przy długotrwałych brakach – obrazuje podwyższony fosfor ( o tym w innym wpisie)
• brak akceptacji suplementów wapniowych (reakcja biegunkowa) z często występującym w obrazie elektrolitowym ↓Ca
• nieprawidłowe kostnienia i regeneracja stawowa, sztywność maziowo-stawowa i jej suchość wynikająca z braku nawilżenia przez kolagen, który jest  głównym budulcem kości (a nie wapń) + niskie miana: Mg, D3, boru, krzemu, i właśnie cynku
• wysoka →histamina, ponieważ cynk reguluje jej aktywność (przyjrzyjmy się czy nie występują u naszych Pupili ekstremalne i długo utrzymujące się reakcje alergiczne, albo może pojawił się wstrząs anafilaktyczny?)
• magazynowanie miedzi (wraz z żelazem), o czym wspominaliśmy →pisząc o poziomie Fe

Uzupełnianie cynku jest bardzo proste, ponieważ jest to mikroelement i występuje w →prawdziwym mięsie (nie w karmie…), podrobach o jakich lubimy zapominać gdy gotujemy posiłki, oraz jajkach, pestkach dyni, które świetnie się sprawdzają jako źródło i cynku, i błonnika (a nie znoszą ich pasożyty). Ciekawostką jest to, że trace minerals (pierwiastki śladowe) nie ulegają zniszczeniu podczas standardowej obróbki cieplnej, ale nie są w stanie się oprzeć →procesowi ekstruzji 
Można sięgnąć po →suplementację i czasem należy, gdy mamy do czynienia z wymienionymi powyżej zagadnieniami inicjującymi. Formy cynku są różne, sprawdzi się dobrze: pikolinian cynku, orotan-, glicynian-, cytrynian-, asparginian-,  oraz ten 👑 nie powodujący nudności stanowiący nośnik dla jonów cynku to: karnozyna cynku = l-carnosine. Glukonian jest formą naturalną (jako sól organiczna), ale mniej przyswajalne niż cynk chelatowany.

Zn lubi  Mg, K, Mn i działa w kooperacji z: Se ,B12, B6, wit ADEK, Cu, Fe, ale! nie podajemy równocześnie, ponieważ te pozycje owszem – uzupełniają się, ale możliwości absorpcji w jednym momencie są ograniczone. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku multiwitamin, kiedy to dodatkowe skupienie witamin może działać na siebie znosząco, i podobnie mikro- i makro-elementami – niektóre konkurują . Takie zjawisko nazywamy synergią i antagonizmem, kiedy pojawienie się danego pierwiastka wyklucza reakcję chemiczną.

---

dziękuję za inspirację Prowadzącym na moich studiach CiVT, Danieli Kurczabińskiej-Luboń (Polska Akademia Dietetyki Mikroodożywiania) oraz najpoważniejszy wkład w ten wpis: lek. Marcie Dobras (Poradnik Gastrologiczny)