Senior. Dieta i wsparcie. Suplementacja.

posłuchaj 🎧

lub przeczytaj 👓

Stary pies, stary kot- nie lubimy tego nazewnictwa także dlatego, że ten przymiotnik rozumiemy jako równię pochyłą i pachnie nieatrakcyjnie chorobą i śmiercią. No cóż…, każdy umrze, a to odchodzenie bywa dla nas, Opiekunów bardzo trudne. Czasem nie tylko ze względu na opiekę i czas jaki trzeba poświęcić staruszkowi, ale także z powodów emocjonalno-decyzyjnych; na ile Pupilowi beznadziejnie przedłużamy życie by nadal z nami był, a na ile faktycznie Ona/On chce żyć. O tym pisaliśmy we wpisie →o odchodzeniu, i jak bardzo to bywa skomplikowane.
Rozpatrując temat wieku mniej emocjonalnie, a bardziej badawczo: Nie należy arbitralnie stwierdzać kiedy zwierzak przestaje być dojrzały i wchodzi w wiek senioralny, ponieważ dodatkowych elementów decydujących o jego stanie jest bardzo wiele (gatunek, rasa, genetyka, choroby współistniejące, metabolizm i indywidualna fizjologia). Stąd wiek biologiczny nie jest wyznacznikiem momentu wejścia w określoną grupę, dlatego pojawiło się stopniowanie: senior  (powyżej 8-10 lat), super senior (powyżej 15 lat), geriatria (osobniki wymagające stałej opieki, wsparcia )

Zderzając się z powyższą, nieuchronną rzeczywistością, jak byśmy profesjonalnie tego nie ujmowali – czas spojrzeć na „tu i teraz”, kiedy widzimy że nasze zwierzątko nabywa co raz więcej ograniczeń i energia przygód odjeżdża 🚃 z peronu, na którym czeka nasz Pupil, nie zdążając wsiąść. Charakterystyczne, poza-chorobowe

objawy starzenia (CSG*):

• spowolnienie
• dezorientacja
• ochota na krótsze spacery
• przysiadywanie podczas ich trwania
• wąchanie zapachów staje się mechaniczne
• dłuższy czas wypoczynku i okresów snu wraz z wyłączeniem zainteresowania otoczeniem (słyszy i widzi, ale nie ma reakcji)
• mniejsze zainteresowanie własnym terytorium, zabawkami i towarzystwem (ptaszki są za szybkie, zabawy w grupie przestały bawić, zamiast użyć łapy do karcenia koty przybierają postawę implozji, a psy rezygnują z kłapania zębami i cześciej warczą ostrzegawczo lub się odwracają)
• większa przymilność w stosunku do człowieka, niższy próg tolerancji do innych zwierząt
• cechy charakteru stają się pastelowe, mało wyraziste
• rodzaj upartości, obojętności
• fizjologicznie; spada ilość bakterii w jelitach, a to powoduje podniesienie pH stolca i spadek odporności – senior cześciej choruje
• zaniżenie wartości BCS (body condition score) i MCS (musle condition score), czyli gorszy wygląd oraz spadek masy mięśniowej przy równoczesnym utrzymaniu albo zwiększeniu tkanki tłuszczowej (tu uwaga na tłuszcz trzewny , jaki nie jest zabezpieczeniem energetycznym, a mediatorem stanów zapalnych i wahań hormonalnych)
• niechęć, „zapominanie” ❗️o wodzie, gdzie →odwodnienie powoduje systematyczne podtruwanie mitochondriów; obniżenie tlenu w tkankach, spadek energii i niższą elastyczność synaps przeradzającą się w ograniczanie możliwości kognitywnych.

…czyli wszystko przygasa, co nie dzieje się nagle,  jak w chorobie. To proces, który najlepiej widzimy wspominając jaki nasz kociak czy psiak był rok temu w tym sezonie. Nie można na siłę zaklinać rzeczywistości, ponieważ to natura wyłącza biologiczne życiodajne guziki. Naciskamy w tym zdaniu celowo na naszą rolę, ponieważ część z nas,  Opiekunów się buntuje, kiedy dla naszego Pupila to totalnie zwyczajne; mości się w tych nowych realiach, nie myśląc o konsekwencjach, korzysta z każdego dnia jak zawsze. Natomiast my, znając przyszłość, nie godzimy się na nią, czasem szarpiemy się z nią. Niejednokrotnie za tą bezsilnością idzie zmuszanie Pupila, by był jak kiedyś. Taka sytuacja jest li tylko frustracją, której kochający Opiekun nie ma prawa przerzucać na staruszka.

Spróbuj być wdzięczny/a, że w tym wymagającym seniorskim wieku jesteście nadal razem.

To najważniejszy test oddania i wzajemnej akceptacji.

Jak pomóc seniorowi?

zakładając brak chorób, które dyskwalifikowałyby standardowe postępowanie:

• akceptacja długich godzin regeneracji i słabości związanych z nietrzymaniem moczu, mniejszą mobilnością
• atrakcyjność jedzenia możemy podnieść lekko go podgrzewając ( wzrasta intensywność zapachu)
• wyższa atencja związana z ewentualnym →bólem
• aktywność utrzymujemy zgodnie z rytmem i potrzebami
• nie rezygnujemy z czegoś, co zwierzak lubi i świetnie się po tym czuje tylko dlatego, że w tym wieku mu nie wypada 🙂
• USG najlepiej na zmianę z wynikami krwi i moczu co 6-7 miesięcy
• jedzenia →fastfoodowe , w tym →puszki nie są dobre dla nikogo, a szczególnie dla seniora.
• nie odchudzamy tylko żywimy jakościowo, co realizuje filozofia pokarmu o wysokiej gęstości odżywczej

 

Zanim przejdziemy do realizacji tytułowych punktów wsparcia, do znudzenia powtórzymy: nie ma dwóch tych samych osobników mimo, że reprezentują bardzo podobny, wydawałby się identyczny rys wieku i starzenia. →Suplementacja roślinna, która działa i nie jest zabawą- jest dobra tylko, by skorygować jakiś problem zdrowotny i nie dla każdego jest taka sama (dlaczego?). Mikro i makroelementy podajemy bez przesady. Multiwitaminy… no cóż pisalismy o tym (→tu). Warto prowadzić, w celu oceny efektów supli, dziennik informacji zwrotnej, czy po 10 dniach widzimy jakiś jej plus (wygląd sierści, bardziej elastyczną skórę, zdrowe przytycie, poprawę możliwości kognitywnych,  mimo braku profesjonalizmu tego określenia – bywa pomocna ocena „błysku w oku”).
Z jedzeniem nic nie jest oczywiste, ponieważ po pierwsze senior może odmówić dopasowanego, nowego i przez to niepokojącego dla niego jedzenia, po drugie po latach nieaktywnych enzymów (zbytecznych przy samorozpuszjających się karmach) takie nagłe pobudzenie normalnie zdrowym jedzeniem będzie nieprzyjemnym szokiem. Więc z tymi zmianami powolutku: ewolucja, a nie rewolucja. Cytując za dr Julie Churchill ¹/: rezultat jest taki, że żywienie dla starzejących się zwierząt z jakim mamy do czynienia na rynku karm [zgodne z FEDIAF czy AAFCO, albo WSAVA], nie koniecznie odzwierciedla ich potrzeby indywidualne”, do czego należałoby dodać naturalne obniżanie wchłanialności wartości odżywczych i ich absencji, co ostatecznie przyspiesza proces starzenia i pojawianie się chorób.

🐶PiES SENiOR: dieta i suplementacja

staje się nim teoretycznie mając 8 lat, a współczynnikiem decydującym o tym, kiedy zaczyna się starzeć jest brak możliwości rozrodu i kolejny krok to spadek masy ciała ( i wspomnianej masy mięśniowej). Procentowo: 30% psów ma 7-11 lat, około 10% powyżej, czyli dożywa 12-15lat , gdzie ta ostatnia grupa zaczyna zaliczać w ostatnich latach tendencję wzrostową związaną z lepszą diagnostyką i leczeniem weterynaryjnym. Co ciekawe; tak znaczny wzrost możliwości nie przekłada się proporcjonalnie do oczekiwanych wyników zdrowotności i  przeżywalności (vs wyniki ludzkie).  Przyczyną śmierci psiaków są choroby i kłopoty ze spadkiem odporności i tu →nowotwory (20% psów dotykają one w wieku około 5 roku życia, a u psów 10-16 letnich to aż 50%), a poza tym nieprawidłowości krążeniowe, a także powikłania periodontyczne głownie będące pokłosiem suchej →karmy ekstrudowanej.
Dieta seniora winna być uboższa węglowodanowo, ponieważ podnoszą one współczynnik stanów zapalnych, w tym nowotworów. Na to miejsce powinny wejść warzywa i kalorycznie winno się wyrównywać olejami roślinnymi nierafinowanymi. →Białka jakościowe, i mimo spodku masy mięśniowej nie należy ich zwiększać w diecie (raczej zaakcentować witaminy B), ponieważ rośnie niebezpiecznie →azot. Spada poziom naturalnie wytwarzanej witaminy C – włączamy kwaśne owoce, które także regulują →pH moczu i zapobiegają zapaleniu pęcherza, powstawaniu kryształków →struwitowych, czy niekontrolowanemu popuszczaniu.
Suplementacja: witamina E, →witaminy B do przemian białkowych/→aminokwasowych, oleje →MCT, ALA (niskie dawki), NAC, →cynk, wspieranie wątroby i śledziony.

🐱KOT SENiOR: dieta i suplementacja

Wiek kotełów jest ostatnio imponująco wyższy w porównaniu do lat ’90, także z powodu wzrastającej ich liczby trzymanych w domach: 30% to 7 letnie kociaki, 20% ma 10lat, a 13% dożywa powyżej 12 lat. Starość objawia się słabą jakością futra, ograniczeniem ruchu i skoczności, utratą widzenia i wąchania, co skutkuje istotnymi zmianami w odżywianiu i zachowaniu, gdzie zaniechania dotyczą higieny i toalety. Głównym kocim problemem zdrowotnym są →choroby układu moczowego, paradontoza, kłopoty z układem trawiennym, →endokrynologia. Nowotwory nie są tu ujęte, ponieważ plasują się znacznie dalej w częstotliwości ich występowania, choć każdego roku statystyki ujawniają co raz to więcej przypadków.
W przeciwieństwie do psiaków, dla kotełki/kotełka seniora bardzo stresujące, i obniżające ich chęć do życia wraz ze spadkiem odporności, jest towarzystwo młodych, młodszych kotów, szczególnie tych nowo przybyłych.
Dieta: jedzenie komercyjne powoduje →alkaliczny skok wyniku moczu  (8pH) po 3ech godzinach, i drastyczny spadek korygowany przez organizm po 5tej godzinie- a żadna tkanka nie lubi chaosu i destabilizacji, więc ponownie zastanówmy się co robimy naszemu zwierzęciu dając →kibble?. Pokarm naturalny nie powoduje takich wahań i utrzymuje się na poziomie 6,6pH. To ważna obserwacja, gdy wiemy, że koty mają niebywale wrażliwy układ moczowy i jest to ich metaboliczna zgryzota i główna przyczyna ich odejścia. Bardzo zaskakujące jest kocie zapotrzebowanie kaloryczne, gdzie mając 10-12 lat spada o około 20% , ale szokująco u 13latka wzrasta! wraz ze wzrostem możliwości trawienia tłuszczy zwierzęcych i białka ²/, a my niestety o tym fakcie nie wiemy.
Suplementacja: witamina A (koty nie wytworzą, jak psy,  tej witaminy z karotenu), witamina E, głównie B12 i B3 ale i innych gdy nie istnieje jedzenie surowe, podobnie z  →pożądaniem wapnia i →witaminy D ( bo kot jej nie syntezuje ze słońca), do tego  l-karnityna i jak przez całe życie u kotów domowych – tauryna, →PUFA (czyli EPA i DHA z kapsułek omega3), aminokwasy siarkowe, SAMe.

 

Z powyższego widzimy, że kot senior i pies senior potrzebuje czegoś innego. Jednakże to są różnice podstawowe, gatunkowe, a istnieją jeszcze indywidualne. Dlatego nigdy nie zakładaj Drogi Opiekunie, że mimo iż miałeś kiedyś psiaka (kociaka), ten kolejny psiak (kociak)  będzie potrzebował dokładnie tego samego- to tylko doświadczenie a nie sztuczny wzorzec, albo kopia Poprzednika🖤. Bądź czujna/y, empatyczna/y, przyglądaj się🦋.

---

*/ Canine Geriatric System (CGS) określenie wprowadzone w 2022 roku przez grupę badawczą prowadzą przez min B.A.McKenzie

¹/ Julie Churchill (DVN, phD, DACVIM Nutrition), Nutrition Across the Aging Spectrum: Supporting Senior and Geriatric Dogs and Cats, article volume 13 issue 2, December 2025, Journal of Integrative Veterinary Therapies

²/ B.A. Hamper, C. Kirk, J.Bartges  Apparent nutrient digestibility of two raw Diets in domestic kittens, JFMS 2015